Thứ Bảy, 29 tháng 2, 2020

Số ca nhiễm nCoV ở châu Âu tăng mạnh

Italy là nơi dịch bùng phát mạnh nhất ở châu Âu với 888 ca nhiễm, 21 ca tử vong và 46 người khỏi bệnh. Phần lớn ca tử vong là người cao tuổi đang mắc những chứng bệnh khác. Giới chức y tế Italy cho biết một số y bác sĩ đã nhiễm nCoV, nguồn cung trang thiết bị bảo hộ đang thiếu hụt và hoạt động điều trị cho các ca bệnh nặng có thể bị ảnh hưởng.

Nhân viên y tế phụ trách kiểm tra người nghi nhiễm virus corona tại bệnh viện Molinette, Turin, Italy ngày 26/2. Ảnh: PA.

Nhân viên y tế phụ trách kiểm tra người nghi nhiễm virus corona tại bệnh viện Molinette, Turin, Italy ngày 26/2. Ảnh: PA .

Lombardy là địa phương ghi nhận số người nhiễm nCoV cao nhất Italy với 531 ca, trong đó 85 bệnh nhân đang được chăm sóc đặc biệt. 10 thị trấn của Lombardy sẽ bị cách ly thêm một tuần.

Các ca phẫu thuật không khẩn cấp và hoạt động kiểm tra y tế thông thường tại "vùng đỏ", khu vực bị cách ly vì dịch Covid-19, đã bị ngừng lại. Giới chức y tế cảnh báo các bệnh viện đã đạt ngưỡng giới hạn và sẽ rơi vào khủng hoảng nếu số ca bệnh tiếp tục tăng mạnh.

Một số quốc gia châu Âu có số ca nhiễm nCoV tăng mạnh so với hồi đầu tuần. Đức ghi nhận 60 ca nhiễm nCoV hôm qua, tăng hơn hai lần so với ngày 27/2. Pháp thông báo phát hiện 57 ca nhiễm nCoV, tăng 19 ca so với hôm 28/2. Bộ trưởng Y tế Pháp Olivier Veran thông báo dịch Covid-19 tại nước này "đã chuyển sang giai đoạn hai".

Thụy Sĩ phát hiện thêm 9 ca nhiễm nCoV, nâng số ca bệnh lên 15. Thụy Sĩ đã cấm toàn bộ sự kiện tập trung hơn 1.000 người đến ngày 15/3. Triển lãm ôtô quốc dịch vụ biên dịch tế tại Geneva, dự kiến diễn ra ngày 7-17/3, đã bị hủy theo lệnh của giới chức Thụy Sĩ.

Giới chức y tế Anh cho biết nước này ghi nhận 19 ca nhiễm nCoV, trong đó hai ca bệnh mới có liên quan đến Iran. Ba quốc gia Đông Âu là Belarus, Estonia và Litva thông báo phát hiện trường hợp đầu tiên dương tính với nCoV, các ca bệnh có liên quan đến Iran hoặc Italy.

Dịch Covid-19 khởi phát tại Vũ Hán vào tháng 12/2019 và lan rộng ra 31 tỉnh thành Trung Quốc. Dịch Covid-19 đã xuất hiện tại 59 quốc gia và vùng lãnh thổ với hơn 84.000 ca bệnh, hơn 2.800 ca tử vong, gần 37.000 người khỏi bệnh. Hàn Quốc ghi nhận gần 2.400 ca nhiễm nCoV, cao thứ hai thế giới sau Trung Quốc. Mexico là quốc gia mới nhất xuất hiện dịch Covid-19.

Nguyễn Tiến (Theo NY Times )

Bác sĩ da liễu bật mí: Khi nào nên gội đầu, như thế nào là chăm sóc tóc đúng cách?

Nên gội đầu buổi sáng hay tối? Gội đầu cũng cần phải cân nhắc thời gian đúng hay sai?

Thời gian gội đầu không cần phải quá chú ý. Có người sáng sớm ngủ dậy có thói quen gội đầu vì điều này khiến tinh thần họ thoải mái hơn để bắt đầu một ngày mới. Nhưng có người lại thích gội đầu vào buổi tối, cơ thể sạch sẽ chui vào trong chăn ấm để chuẩn bị một giấc ngủ thật thoải mái.

Tuy nhiên, khi gội đầu cũng cần chú ý nhiệt độ của nước. Nếu nước quá nóng sẽ làm bành trướng các mạch máu ở trên da đầu, nước quá lạnh sẽ kích thích các mạch máu thu co lại. Các mạch máu quá bành trướng hoặc co lại quá mức sẽ gây nên triệu chứng đau đầu hoặc chóng mặt, nhất là những người có tiền sử các bệnh về não.

Bác sĩ da liễu bật bí: Khi nào nên gội đầu, như thế nào là chăm sóc tóc đúng cách? - Ảnh 1.

Ngoài ra, sau khi gội đầu phải nhớ lau sạch đầu trước khi ra ngoài hoặc đi ngủ. Nếu để tóc ướt sẽ khiến cho độ ấm của vùng đầu bị giảm đi, dễ dàng bị lạnh và tạo thành mối đe dọa về sức khỏe. Nếu cẩn thận hơn thì có thể dùng thêm một số loại dưỡng tóc, sau khi gội sạch thì để khô tự nhiên hoặc dùng máy sấy sấy khô tóc.

Ngày nào cũng gội đầu sẽ dễ bị rụng tóc?

Điều này hoàn toàn sai lầm! Gội đầu thường xuyên không dẫn đến rụng tóc, nó chỉ khiến cho những sợi tóc đã hỏng hoặc sắp bị rụng rụng nhanh hơn.

Thông thường, một người khỏe mạnh mỗi ngày sẽ rụng khoảng 100 sợi tóc.

Có một số mẹo nhỏ có thể giúp mọi người kiểm tra xem tóc mình có đang khoẻ mạnh hay không?

Dùng tay nắm nhẹ một nắm tóc, kéo nhẹ nhàng, liên tục thực hiện ở các vùng đầu khác nhau khoảng 5-6 lần. Nếu mỗi lần chỉ có 1-2 sợi tóc rụng, điều đó chứng tỏ tóc bạn vẫn khỏe mạnh, mỗi ngày số tóc rụng sẽ ít hơn 100 sợi. Nếu mỗi lần kéo số tóc rụng nhiều dịch vụ biên dịch hơn 3 sợi, chứng tỏ số tóc rụng trong ngày vượt quá 100 sợi.

Nếu bạn bị rụng tóc, nguyên nhân không phải do gội đầu, mà do androgenetic( rụng tóc bã nhờn), bệnh rụng tóc, rụng tóc do lão hoá( do lão hóa, nang tóc bị lão hoá khiến chức năng suy giảm), hoặc rụng tóc do sẹo. Cụ thể rụng tóc do nguyên nhân nào thì cần có sự chẩn đoán chính xác của bác sĩ.

Tần suất gội tóc như thế nào là hợp lý?

Những người da khô, chất bã nhờn của da tiết ra không đủ, nếu gội đầu quá thường xuyên hoặc dùng những sản phẩm có tính kiềm dầu quá mạnh thì chúng sẽ tẩy sạch những bã nhờn đó dẫn đến đầu nhiều gàu và tóc khô dễ gãy. Do vậy, những người có da khô thì nên cách 1 đến 2 ngày gội một lần, đồng thời nên dùng những dầu gội đầu dưỡng ẩm.

Bác sĩ da liễu bật bí: Khi nào nên gội đầu, như thế nào là chăm sóc tóc đúng cách? - Ảnh 2.

Những người da dầu, bã nhờn quá mạnh thì gội đầu thường xuyên không ảnh hưởng gì?

Khi gội đầu cần chú ý 3 điều:

1. Tư thế khi gội đầu

Nếu bạn có thói quen tắm và gội đầu cùng lúc thì không cần chú ý quá về tư thế gội.

Tuy nhiên, nếu chỉ gội đầu không hoặc gội đầu bằng vòi nước thì không tránh khỏi việc phải cúi đầu về phía trước để gội. Nếu cúi đầu như vậy quá lâu thì khi ngẩng đầu lên thường bị hoa mắt chóng mặt. Đây là do lượng máu lưu thông đến cổ và não bị tắc nghẽn tạo thành.

Bạn nên giữ tư thế ngồi hoặc hơi cúi xuống một chút, đừng cúi quá nhiều về phía trước để tránh tình trạng trên.

2. Không dùng móng tay để gãi da đầu

Rất nhiều người cảm thấy việc dùng móng tay gãi đầu rất thoải mái, mà không hề biết đây là hành vi sai lầm.

Bác sĩ da liễu bật bí: Khi nào nên gội đầu, như thế nào là chăm sóc tóc đúng cách? - Ảnh 3.

Trong khi dùng móng tay gãi chúng ta sẽ vô tình làm tổn thương da đầu, dẫn đến một số bệnh viêm da đầu, hoặc kích thích tổn thương đến các nang tóc gây ra rụng tóc.

Nên xoa nhẹ da đầu và tóc bằng ngón tay từ trước ra sau, như vậy sẽ tốt hơn cho tóc của bạn.

3. Gội sạch dầu gội.

Nếu bạn không gội sạch những chất của dầu gội thì da sẽ bị khô và có cảm giác ngứa, kết cấu tóc cũng sẽ bị hư tổn dẫn đến tóc rụng dần.

Nên gội sạch đầu bằng nước có độ ấm vừa phải. Đây là một số lời khuyên dành cho bạn để luôn có một mái tóc suôn mượt và không lo rụng tóc.

Nguồn: Aboluowang

4 ngày cắt tóc 1 lần: Các giai đừng "đu trend" tóc Park Sae Ro Yi nữa vì chính chủ cũng đang khốn khổ vì nó đây này!

Rất nhanh sau khi "Crash Landing On You" kết thúc, các mọt phim đã lại được dịp hú hét vì một bộ drama nữa cũng chất không kém, cuốn không kém: "Itaewon Class". Thành công của bộ phim này, không chỉ một lần nữa đẩy tên tuổi của Park Seo Joon lên thêm một tầng cao mới (dù vốn dĩ vị thế của anh cũng cao lắm rồi ạ). Không dừng lại ở đó, kiểu tóc đơn giản, siêu nam tính dịch vụ biên dịch của nhân vật Park Sae Ro Yi hiện cũng là kiểu tóc mà dân tình đang lũ lượt học tập theo. 

Nhưng các anh em ơi, xin đừng "đu trend" nữa, vì chính Park Seo Joon cũng đang khốn khổ vì kiểu tóc tưởng như rất cool ngầu này đấy!!!

Nói có sách, mách có chứng, trong buổi họp báo ngày hôm qua, chính Park Seo Joon cũng phải "kêu trời" vì chuyện tóc tai. Nguyên văn tâm sự của anh đẹp trai là đây:

4 ngày cắt tóc 1 lần: Các giai đừng đu trend tóc Park Sae Ro Yi nữa vì chính chủ cũng đang khốn khổ vì nó đây này! - Ảnh 2.

"Ôi em đã gắn bó với kiểu tóc này được 6 tháng rồi đó. Cứ 4 ngày em lại phải tới tiệm để cắt lại 1 lần, mỗi lần như vậy, em lại ráng nghĩ đến nhiệt huyết của Park Sae Ro Yi để cố gắng thôi.

Ban đầu, em không nghĩ mọi người sẽ thích kiểu tóc này nhưng thực tế thì ngược lại. Em nghe nói dạo này nó cũng khiến các nhà tạo mẫu tóc cũng phải đau đầu đấy. Nhưng mọi người ơi, nếu có thể thì đừng nên cắt tóc giống em nhé, kiểu này tốn rất nhiều công chăm sóc đấy. Tốt nhất là tránh đi cho lành ạ."

Chính chủ giãi bày xong rồi, giờ thì các anh em còn muốn thử cắt nữa không ạ??

Thăm dò ý kiến

Bạn có muốn thử cắt tóc Park Sae Ro Yi không?

Bạn có thể chọn nhiều mục. Bình chọn của bạn sẽ được công khai.

Rộ tin hẹn hò đã lâu nhưng ít ai biết Lan Ngọc từng "xác nhận" mối quan hệ với Chi Dân trên sóng truyền hình

Nghi vấn Lan Ngọc và Chi Dân bí mật hẹn hò luôn thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận. Có thể thấy, cả hai liên tục bị soi loạt bằng chứng ở bên nhau và có những hành động đúng kiểu những đôi đang hẹn hò. Tuy nhiên, phía Lan Ngọc và "bạn trai tin đồn" vẫn 5 lần 7 lượt kiên quyết phủ nhận chuyện yêu đương khiến người hâm mộ từ trạng thái hào hứng ghép đôi và chúc phúc chuyển sang khó hiểu và vô cùng tò mò.

Rộ tin hẹn hò đã lâu nhưng ít ai biết Lan Ngọc từng xác nhận mối quan hệ với Chi Dân trên sóng truyền hình - Ảnh 1.

Chỉ duy nhất một lần Lan Ngọc đã thẳng thắn "thừa nhận" mối quan hệ với Chi Dân trên sóng truyền hình nhưng mà trong tình trạng... bị ép buộc. Cụ thể, tại chương trình "7 nụ cười xuân" năm 2018, Lan Ngọc cùng Lâm Vỹ Dạ chơi một trò chơi mà đối phương hỏi câu gì thì cũng phải trả lời là "Đúng rồi" nếu không muốn bị thua cuộc.

Lan Ngọc bị gài hàng bởi Lâm Vỹ Dạ

Lâm Vỹ Dạ với độ lầy dịch vụ biên dịch lội thượng đỉnh đã chơi một cú chí mạng khi hỏi Lan Ngọc: "Em là bạn gái của Chi Dân đúng không?". Trường Giang tranh thủ phân tích rằng với trường hợp này, nếu phủ nhận thì chẳng khác nào đem con trai người ta ra trêu đùa, còn nếu chấp nhận thì biết bao nhiêu người sẽ buồn lắm. Thế là Lan Ngọc đành liều trả lời: "Ừ đúng rồi" nhưng cũng không quên kèm theo: "Đây chỉ là một trò chơi thôi, một câu hỏi chơi đùa thôi".

Rộ tin hẹn hò đã lâu nhưng ít ai biết Lan Ngọc từng xác nhận mối quan hệ với Chi Dân trên sóng truyền hình - Ảnh 3.
Rộ tin hẹn hò đã lâu nhưng ít ai biết Lan Ngọc từng xác nhận mối quan hệ với Chi Dân trên sóng truyền hình - Ảnh 4.

Lan Ngọc bị "gài hàng" nhiều quá

Khi phở Việt Nam bị các nhà hàng nước ngoài biến tấu quá đà: 90% bị chê như thảm hoạ, muốn bênh vực cũng khó

Bên cạnh bánh mì, phở chính là món ăn Việt Nam nổi tiếng nhất với các thực khách quốc tế. Các nhà hàng phở Việt cũng được mở nhiều ở nước ngoài, với những phiên bản phở biến tấu để phù hợp với khẩu vị địa phương hoặc làm mới, sáng tạo hơn. Tuy vậy, không phải sự sáng tạo nào cũng thực sự được chào đón, thậm chí còn gây phản tác dụng, bị chính những người ngoại quốc ở địa phương đó “ném đá”.

Trong vài năm trở lại đây, đã có những phiên bản biến tấu của phở bị dư luận phản đối dữ dội, một số có thể thông cảm, ngược lại, có những ý tưởng khó mà tin nổi:

1. Phở Hot Pie (phở bánh nướng)

Gần đây nhất chính là phiên bản phở bánh nướng của một nhà hàng ở Costa Mesa, California, Mỹ. Các nguyên liệu của một bát phở được chuyện vào thành phần nhân của một chiếc bánh nướng với lớp vỏ bột mì phủ bên ngoài. Clip giới thiệu về phiên bản phở này trên trang Thrillist đạt hơn 1,2 triệu views nhưng chủ yếu đều là bình luận ném đá, chê trách.

Phiên bản Phở Hot Pie. Nguồn: Thrillist.

Các nguyên liệu phở được nướng cùng lớp vỏ bột mì bên ngoài.

Khi phở Việt Nam bị các nhà hàng nước ngoài biến tấu quá đà: 90% bị chê như thảm hoạ, muốn bênh vực cũng khó - Ảnh 3.

Một số người cho rằng món này không xứng đáng để gán chữ “phở” trong tên.

2. Phở bơ

Đúng như tên gọi, bát phở này chỉ có bánh phở, nước dùng và những miếng bơ tươi. Trông tổng thể, khó thể tin đây được coi là phở!

Khi phở Việt Nam bị các nhà hàng nước ngoài biến tấu quá đà: 90% bị chê như thảm hoạ, muốn bênh vực cũng khó - Ảnh 4.

Bát phở lõng bõng nước với vài miếng bơ. Ảnh: Caitlyn B.

Phở bơ là phần ăn được phục vụ tại một nhà hàng đồ Việt ở Denton, Texas, Mỹ. Theo đó, mô hình buôn bán của cửa hàng này là cho khách gọi và thanh toán riêng từng loại topping, có một nữ thực khách đã thực sự gọi và thưởng thức bát phở bơ này. Ngay khi bức ảnh được chia sẻ, nó đã viral và nhận về lượng “gạch đá” đáng kể.

3. Phở burito và phở tacos

Phiên bản này không chỉ được bán nhiều mà còn được tự làm rộng rãi trên nước Mỹ. Các nguyên liệu được cuộn và chèn lại bằng lớp vỏ burito, sau đó chiếc burito phở sẽ được cắt đôi để phục vụ cho dịch vụ biên dịch thực khách. Phiên bản phở tacos thì thay thế lớp vỏ bằng bánh tacos.

Điều khiến dân tình phẫn nộ nhất là: công thức của hai món này thậm chí còn… chẳng có sợi bánh phở bên trong.

4. Phở… thạch

Cách thể hiện tình yêu của bạn bè quốc tế với món phở Việt Nam đôi khi cũng khó hiểu. Ví dụ như phiên bản phở thạch rau câu này.

Khi phở Việt Nam bị các nhà hàng nước ngoài biến tấu quá đà: 90% bị chê như thảm hoạ, muốn bênh vực cũng khó - Ảnh 7.

Na ná như cách làm… thịt đông, phần nguyên liệu phở cơ bản được xếp vào khuôn, nước dùng phở pha gelatin sẽ đổ vào đông lại, kết dính các nguyên liệu thành món phở thạch. Nhưng món ăn này bị chính các vị khách phương Tây bởi lẽ thịt bò bên trong thạch là thịt sống… Phiên bản phở thạch có thể khiến thực khách quốc tế nhầm lẫn phiên bản gốc của món phở cũng sử dụng thịt sống như thế, trong khi hoàn toàn không.

Cuộc sống đối lập của một cặp chị em song sinh, kẻ giàu sang người nghèo khó chỉ vì quyết định sai lầm của mẹ ruột hàng chục năm về trước

Trên cuộc đời này dịch vụ biên dịch chúng ta luôn gặp được những cặp song sinh giống nhau nhưng số phận lại khác nhau. Hai chị em sinh đôi trong câu chuyện này chỉ kém nhau 5 điểm trong bài thi đại học nhưng càng ngày sự khác biệt ngày càng rõ ràng hơn.

Hai bé gái sinh đôi ra đời hơn 30 năm trước là kết tinh tình yêu của người phụ nữ họ Trần và chồng. Hai đứa bé rất đáng yêu và vì là song sinh nên ngoại hình của cả 2 rất giống nhau.

Tuy nhiên, cô Trần không thể chăm 2 đứa bé cùng lúc nên đã nhờ bố mẹ chồng chăm sóc giúp bé chị, còn mình sẽ tự nuôi dưỡng bé em. Theo kế hoạch của cô, sau khi 2 người con lên trung học sẽ đón con về nhà, để hai chị em sống gần nhau.

Cuộc sống đối lập của một cặp chị em song sinh, kẻ giàu sang người nghèo khó chỉ vì quyết định sai lầm của mẹ ruột hàng chục năm về trước - Ảnh 1.

Ảnh minh họa.

Trong nháy mắt, 2 cô gái đã trải qua kỳ thi đại học căng thẳng. Cô Trần cũng không lo lắng nhiều về kết quả thi cử của 2 con vì thành tích học tập nhiều năm qua rất tốt.

Tuy nhiên, điểm của người chị thấp hơn em gái song sinh của mình 5 điểm. Không ai ngờ đến, chỉ 5 điểm nhưng lại khiến cuộc đời 2 chị thay đổi hoàn toàn. Trong khi người em bắt đầu nhập học một trường đại học trọng điểm thì người chị chỉ đủ điểm đậu một trường đại học bình thường.

Một thời gian sau, cô em tìm được một người bạn trai giỏi giang, là đàn anh cùng trường đại học. Sau khi tốt nghiệp, cô còn đảm nhận vị trí CEO của một công ty danh tiếng. Về phần người chị, người yêu của cô chỉ là một giáo viên bình thường, cuộc sống về sau cũng vất vả hơn.

Cuộc sống đối lập của một cặp chị em song sinh, kẻ giàu sang người nghèo khó chỉ vì quyết định sai lầm của mẹ ruột hàng chục năm về trước - Ảnh 2.

Ảnh minh họa.

Lý do được cho là nguyên nhân của sự cách biệt giữa họ, chính là tính cách. Người em rất năng động và lạc quan, trong khi đó, cô chị song sinh lại trầm lặng ít nói.

Nhiều năm về sau, người mẹ họ Trần vẫn không ngừng hối hận về quyết định nhờ mẹ chồng nuôi dưỡng giúp một người con của mình. Cô cho rằng nếu ngày trước có thể cố gắng nuôi dạy cả 2 con cùng nhau thì số phận của 2 chị em bây giờ sẽ không quá khác biệt như vậy.

Nguồn: Sohu

Thứ Năm, 27 tháng 2, 2020

Chuyên gia Mỹ: 'Trung Quốc có thể giữ 50% nước Mekong vào mùa khô'

"Vào mùa khô, khi hạn hán ở mức rất nghiêm trọng, Trung Quốc có thể giữ đến 50% lượng nước sông Mekong. Vì thế tác động của các đập thủy điện của Trung Quốc ở thượng nguồn đến hạn hán ở hạ nguồn là điều không thể phủ nhận", Brian Eyler, Giám đốc Chương trình Đông Nam Á, Trung tâm nghiên cứu Stimson, Mỹ, nói với VnExpress . Eyler là chuyên gia về các vấn đề xuyên biên giới ở khu vực Mekong, tác giả cuốn sách "Last Days of the Mighty Mekong" (Những ngày cuối của dòng Mekong vĩ đại).

Eyler cho biết mức 50% này là dựa trên tính toán logic của tình hình, khi Trung Quốc đang vận hành 11 đập thủy điện trên dòng chính sông Mekong. Hồi 2014, khi Trung Quốc có 7 đập thủy điện hoạt động, Tổ chức Các dòng sông quốc tế (International Rivers - IR) công bố báo cáo cho thấy phần sông Mekong ở Trung Quốc (được gọi là Lan Thương) chiếm đến 45% lượng nước chảy xuống hạ lưu vào mùa khô. IR, tổ chức có trụ sở tại California, Mỹ, chuyên nghiên cứu ở châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh nhằm ngăn chặn các dự án gây hại cho sông và thúc đẩy các lựa chọn khả dĩ hơn.

Theo Eyler, vào mùa mưa, khu vực tập trung nhiều nước nhất ở sông Mekong là ở Lào và Tây Nguyên của Việt Nam.Vì thế Trung Quốc chỉ chiếm khoảng 7% lượng nước sông Mekong vào mùa mưa.

Vào mùa khô, khi không có mưa ở hạ nguồn sông Mekong, phần lớn lượng nước đến từ sông băng ở dãy Himalaya, chảy qua Trung Quốc. Vì thế Trung Quốc chiếm đến 40% lượng nước sông Mekong chảy xuống hạ nguồn vào mùa khô thông thường. Trên thượng nguồn, Trung Quốc có 11 đập thủy điện, trữ 47 tỷ m3 nước.

Giữa tháng 2/2020, miền Tây Việt Nam xuất hiện tình trạng hạn mặn nghiêm trọng. Riêng tỉnh Cà Mau ghi nhận hơn 16.000 ha lúa bị thiệt hại 30-70%, 340 ha hoa màu có nguy cơ bị ảnh hưởng.

Bà Nguyễn Thị Nhiên (38 tuổi, huyện Long Phú, Sóc Trăng) trên cánh đồng ruộng lúa chết khô. Ảnh: Cửu Long.

Nguyễn Thị Nhiên, 38 tuổi, huyện Long Phú, Sóc Trăng, trên cánh đồng ruộng lúa chết khô. Ảnh: Cửu Long.

Nguyên nhân chính của hạn hán năm nay ở Việt Nam, theo Eyler, là do hiện tượng El Nino, gây nên thiếu mưa. Lượng nước không đủ để dòng sông vận hành như bình thường như trong hàng triệu năm qua. Biến đổi khí hậu đang làm thay đổi mô hình thời tiết. Nông dân không có đủ nước để gieo vụ lúa mới và thực hiện các hoạt động nông nghiệp khác.

Eyler cho rằng các đập thủy điện càng lớn và càng gần nguồn nước thì càng gây tác động lớn đến hạ nguồn. Bên cạnh 11 đập thủy điện của Trung Quốc trên thượng nguồn, Lào có hai đập trên dòng chính sông Mekong là Xayaburi và Don Sahong.

"Các đập thủy điện trên sông Mekong đang khiến hạn hán nghiêm trọng hơn", Eyler nói.

Ông cho rằng hạn hán ở đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) của Việt Nam xuất hiện thường xuyên hơn và gây tác động mạnh hơn. Năm 2016, hạn hán ở mức tồi tệ nhất, nhưng tình trạng của 2020 còn xấu hơn. Trung Quốc từng xả nước xuống hạ lưu theo yêu cầu của Việt Nam và Thái Lan. Tuy nhiên năm nay lượng nước đến ĐBSCL chưa xuất hiện, dù Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết đã xả nước từ ngày 24/1.

Đồng tình về nguyên nhân chính Công ty dịch thuật chuyên nghiệp - MIDtrans Blog gây hạn hán ở miền Tây năm nay, Tiến sĩ Tô Văn Trường, cựu viện trưởng Viện Quy hoạch thủy lợi Miền Nam, cho rằng lượng mưa trong mùa mưa năm 2019 thấp hơn bình thường, do đó hạn mặn năm 2020 đến sớm và trầm trọng hơn những năm khác.

Năm 2019, khi có hiện tượng El Nino, khu vực Đông Nam Á có ít mưa hơn so với bình thường, do ổ đối lưu gây mưa bị dịch về phía Đông. Hạn hán lịch sử xuất hiện ở hầu hết các nước Đông Nam Á. Tại Việt Nam, khu vực bị ảnh hưởng nặng là miền nam và miền trung. Trong mùa khô, tổng lượng mưa trên các trạm khác nhau trên lưu vực sông Mekong thấp hơn 55% so với mức trung bình nhiều năm. Mùa mưa đến muộn (vào tháng 7 thay vì tháng 5 hàng năm), khiến lượng mưa thấp hơn 65% so với các năm, gồm cả thượng nguồn ở phía Trung Quốc. Lượng mưa trung bình chỉ đạt 20% so với nhiều năm. Trong mùa mưa, ĐBSCL đối diện với mùa lũ ở mức rất thấp.

Theo ông Đào Trọng Tứ, cựu phó tổng thư ký Uỷ ban sông Mekong Việt Nam, hiện các nước hạ nguồn chưa đánh giá được tác động của các đập thủy điện của Trung Quốc đến hạn hán ở hạ lưu, do Trung Quốc không cung cấp quy trình vận hành của các đập thủy điện.

"Vấn đề chính là Trung Quốc rất hạn chế hợp tác, không trao đổi số liệu thực tế của các đập thủy điện", ông Tứ nói.

Nhiều nghiên cứu của Ủy hội sông Mekong (MRC) cho thấy tác động rõ nhất của các đập thủy điện Trung Quốc đến hạ lưu là "giữ lại phù sa". Mekong chiếm đến 60% lượng phù sa của ĐBSCL của Việt Nam. Đến 2040, lượng phù sa ở khu vực này ước tính chỉ còn 4-5%. Nếu 11 đập thủy điện ở Lào và Campuchia đi vào hoạt động, tác động về phù sa sẽ còn lớn hơn nữa, theo ông Tứ.

Danh sách đập thủy điện của Trung Quốc trên thượng nguồn sông Mekong tính đến tháng 11/2019. Đồ họa: Trung tâm nghiên cứu Stimson, Mỹ.

Danh sách đập thủy điện của Trung Quốc trên thượng nguồn sông Mekong tính đến tháng 11/2019. Đồ họa: Trung tâm nghiên cứu Stimson, Mỹ.

Eyler dự báo hạn hán ở hạ lưu sông Mekong sẽ tái diễn thường xuyên hơn trong tương lai. Tuy nhiên, có thể dự báo được El Nino và tác động của nó trước 6 tháng. Hạn hán tính đến tháng 4/2020 có thể được dự báo từ đầu tháng 6/2019. Vì vậy, Việt Nam có thể chuẩn bị năng lực để hạn chế tác hại.

Có chung nhận định, ông Tứ cho rằng Việt Nam cần phải "thừa nhận" thực tế hạn hán sẽ trở nên thường xuyên hơn và cần có phương án ứng phó. Việt Nam không nên "trông chờ nhiều" vào nước ở thượng nguồn mà nên chủ động "tự cứu mình". Trong chiến lược lâu dài, Việt Nam đang hướng đến việc chuyển đổi sản xuất, phân vùng sản xuất.

Theo ông Tô Văn Trường, giải pháp trước mắt của Việt Nam là tập trung tiết kiệm nước cho sinh hoạt và sản xuất một cách hợp lý. Việt Nam nên tích lũy nước ngọt tối đa, trong đó có nước ngầm, cải tạo hệ thống thủy lợi nội đồng để chủ động tưới tiêu. Về dài hạn, Việt Nam cần có hệ thống công trình điều khiển mặn từ phía các cửa mặn, hệ thống bẩy triều, giúp đẩy ngọt từ các cửa ngọt trong từng con triều trong mùa khô. Chính quyền cần biến hệ thống kênh rạch ở đồng bằng sông Cửu Long thành "các hồ nước ngọt di động", vận hành theo nhịp điệu của triều trong mùa khô. Việt Nam cũng phải tìm giải pháp phi công trình như thay đổi cơ cấu mùa vụ, cây trồng, vật nuôi.. theo hướng thích nghi với thời tiết, tiết kiệm nước.

Eyler đánh giá cao Nghị quyết 120 về phát triển bền vững ở ĐBSCL mà Việt Nam ban hành năm 2017. Các chính sách trong khuôn khổ này sẽ giúp khôi phục lại các quy trình dựa trên thiên nhiên, liên quan đến chu kỳ lũ tự nhiên của dòng Mekong, giúp người dân chuyển đổi các sinh kế hiệu quả hơn. Nông dân ở ĐBSCL cũng có thể thích ứng với mực nước biển dâng và tình trạng xâm mặn. Việt Nam có các đối tác hỗ trợ thực hiện kế hoạch như Hà Lan, Israel và Mỹ.

"Nếu chính sách được thực hiện đúng đắn, nó sẽ rất hiệu quả", Eyler nói.

Trên phạm vi khu vực , ông Trường cho rằng Việt Nam cần hợp tác chặt chẽ với các nước ven sông Mekong để có kế hoạch tổng hợp gần tối ưu, mang lại lợi ích lâu dài của mỗi nước. MRC đã có nhiều nghiên cứu đánh giá tác động của 11 đập thủy điện ở hạ lưu.

"Tôi cho rằng hiện nay ai cũng hiểu rõ được - mất của mỗi quốc gia", ông Trường nói.

Với Trung Quốc, MRC có thể sử dụng Hiệp định Mekong năm 1995 làm cơ sở pháp lý để đề nghị Bắc Kinh hợp tác, cân bằng lợi ích của các bên. MRC cũng có hệ thống tài liệu khí tượng thủy văn và các tài liệu cơ bản khác, có thể dùng để đối chiếu với dữ liệu của Trung Quốc.

Theo ông Tứ, Việt Nam nên tận dụng cơ chế hợp tác Mekong - Lan Thương giữa MRC và Trung Quốc để thảo luận về vấn đề nước sông Mekong. Trong cơ chế này, nước là một vấn đề trụ cột trong hợp tác, bên cạnh kinh tế và an ninh.

Với ASEAN, Eyler cho rằng Việt Nam nên ưu tiên đưa vấn đề sông Mekong ra bàn luận trong năm làm Chủ tịch của Hiệp hội trong 2020. Hệ sinh thái và nền tảng tài nguyên của Mekong đang bị đe dọa, trong khi ĐBSCL là nơi cung cấp nguồn lương thực cho cả 10 nước Đông Nam Á.

"Việt Nam nên nêu vấn đề sông Mekong trên khía cạnh an ninh, vì khủng hoảng ở đây có thể gây bất ổn ở khu vực. Hy vọng Việt Nam có thể thay đổi cách ASEAN nhìn nhận về Mekong", Eyler nói.

Theo Eyler, Ban Thư ký MRC chưa từng tiếp cận được dữ liệu của Trung Quốc về các đập thủy điện trên thượng nguồn. Ông hy vọng MRC sẽ có cơ hội này khi tiến hành nghiên cứu chung sắp tới với Trung Quốc để tìm nguyên nhân hạn hán. Eyler cảnh báo MRC không nên để Trung Quốc dùng ảnh hưởng trong khu vực để áp đảo các nước và các bên liên quan.

"MRC không nên để Trung Quốc cung cấp dữ liệu không chính xác về tác động của các đập thủy điện đến hạ lưu", Eyler nói.